Contant geld staat al een tijdje in de politieke schijnwerpers. Steeds meer winkels kozen voor ‘pin only’, maar een groep consumenten kan of wil nu eenmaal niet altijd digitaal betalen. De overheid reageerde hierop met een concreet wetsvoorstel: de Wet chartaal betalingsverkeer. Op 25 maart 2025 stuurde minister Heinen van Financiën het wetsvoorstel naar de Tweede Kamer. Sindsdien is er veel beweging rondom contant geld in Nederland.
Of je nu een hotel runt, een restaurant beheert of een winkelketen aanstuurt: deze wet raakt je direct. Hieronder lees je precies wat de wet inhoudt, wat er al is geregeld en wat er nog aankomt.
Wat de Wet chartaal betalingsverkeer inhoudt
Het doel van de wet is helder: contant geld moet in Nederland bereikbaar, beschikbaar en betaalbaar blijven. Volgens de Rijksoverheid is het wetsvoorstel ingediend om te voorkomen dat het gebruik van contant geld wordt ontmoedigd en om de maatschappelijke verantwoordelijkheid van banken wettelijk vast te leggen.
De wet bevat drie kernmaatregelen:
- Grote banken worden verplicht een landelijk dekkende basisinfrastructuur van geldautomaten in stand te houden.
- Gratis storten en opnemen: particulieren moeten contant geld gratis kunnen opnemen en storten.
- Betaalbare infrastructuur: de kosten voor geldtransport en -verwerking worden beheersbaar gehouden via regulering.
De wet is dus primair gericht op de infrastructuur rondom contant geld, niet op de acceptatieplicht zelf. Die verplichting is via een apart traject geregeld.
De acceptatieplicht: wat is er al besloten?
Samenhangend met dit wetsvoorstel nam de Eerste en Tweede Kamer een acceptatieplicht aan voor contante betalingen tot €3.000. Dit betekent dat fysieke winkels, restaurants en andere toonbankinstellingen verplicht worden contant geld te accepteren van consumenten.
Het streven is dat deze acceptatieplicht ingaat in 2027, aldus de Rijksoverheid (november 2025). Tegelijk werkt het kabinet aan een besluit met uitzonderingen, waarvoor in november 2025 een publieke consultatie liep.
De toegestane uitzonderingen zijn onder meer:
- Onbemande locaties: parkeerautomaten, tolpoorten en volledig geautomatiseerde verkooppunten.
- Online aankopen: transacties waarbij geen persoonlijk contact plaatsvindt.
- Nachtelijke uren: in bepaalde sectoren mag contant geld uit veiligheidsoverwegingen worden geweigerd.
- Veiligheidsrisico’s: wanneer de veiligheid van medewerkers ernstig in het geding is.
Voor winkels met uitsluitend zelfscankassa’s geldt bovendien dat er minimaal één locatie beschikbaar moet zijn waar contant geld wél geaccepteerd wordt.
Het verbod op grote contante betalingen
Los van de acceptatieplicht is er ook een verbod ingevoerd. Sinds 1 januari 2026 mogen handelaren in goederen, kunsthandelaren en pandhuizen geen contante betalingen van €3.000 of meer meer aannemen of verrichten. Dit verbod vloeit voort uit de Wet plan van aanpak witwassen en heeft als doel witwassen moeilijker te maken. Contante betalingen boven dit bedrag zijn simpelweg niet meer toegestaan, er is ook geen meldplicht meer; de betaling mag gewoon niet plaatsvinden.
Dit raakt de meeste horecaondernemers en retailers in de dagelijkse praktijk niet direct, want transacties van die omvang zijn in consumentensituaties zeldzaam. Maar het is goed om het te weten.
Wat verandert er concreet voor horeca en retail?
Voor een hotel, restaurant of winkel betekent de wet het volgende:
- Contant geld weigeren wordt lastiger. Zeker na 2027 kun je als toonbankinstelling niet zomaar meer een ‘pin only’ beleid voeren. De acceptatieplicht contant geld geldt breed.
- Je infrastructuur moet het aankunnen. Wie al jaren nauwelijks contant geld accepteert, heeft misschien geen adequate kassalade, wisselgeldvoorraad of verwerkingssysteem meer. Dat vergt voorbereiding.
- Veiligheid en efficiëntie worden nog belangrijker. Meer contant geld betekent meer handmatig telwerk, meer kans op kasverschillen en hogere beveiligingseisen. Dat wil je natuurlijk goed organiseren.
Een gesloten betaalmachine is in die context geen luxe, maar een slimme voorbereiding. Medewerkers hoeven dan het geld niet handmatig aan te raken, kasverschillen worden geëlimineerd en de dagafsluiting gaat aanzienlijk sneller.
Waarom slim omgaan met contant geld nu loont
De wet maakt één ding duidelijk: contant geld gaat niet weg. Voor ondernemers in de horeca die zich hier nu op voorbereiden, is er een dubbel voordeel: ze voldoen straks aan de wet én ze verbeteren direct hun operationele efficiëntie.
Hotels als Novotel Amsterdam Schiphol Airport en PPHE Hotel Group werken al met geautomatiseerde cash recyclesystemen van Cikam. Het resultaat? Minder transporten, minder administratieve tijd, meer inzicht voor de financiële afdeling. Floris Licht, die de systemen introduceerde bij zijn hotel, noemde het een “mix van veiligheid, efficiëntie en verhoogde medewerkerstevredenheid.”
Voor contant geld in de horeca veilig beheren biedt Cikam oplossingen voor zowel frontoffice als backoffice. De Cikam Easy Cash systemen verwerken bankbiljetten en munten automatisch: de afdracht van de dagomzet kan binnen 30 seconden worden afgestort, zonder handmatig tellen. Via de bijbehorende Cikam Insight Software heeft een manager overal realtime inzicht in alle transacties.
Wie meer wil weten over de toekomst van contant geld en de impact van nieuwe wetgeving op het betalingslandschap, vindt verdieping in het artikel over de toekomst van contant geld.
De status van het wetsvoorstel in 2026
Het plenaire debat in de Tweede Kamer vond plaats op 14 januari 2026. De wet bevindt zich momenteel in de behandeling door de Eerste Kamer. De exacte inwerkingtreding hangt af van de parlementaire voortgang, maar de richting is helder: contant geld krijgt een steviger wettelijke basis in Nederland.
Wil je weten of jouw huidige cash management in de retail of horeca klaar is voor de veranderingen? Cikam helpt je graag verder met een persoonlijk adviesgesprek en een passende oplossing voor jouw situatie.
